Τα 4 στάδια

Τα στάδια - η λεκάνη, η στέρνα, η λίμνη, ο ωκεανός.

Το 1980 που ξεκίνησα και έπαιζα βιολί στα πανηγυράκια του νησιού μου στη Νάξο, με μερικούς σκοπούς βγάζαμε όλη τη βραδιά. Την πατινάδα, το μπάλο, το βοθριάτικο, τα φύλλα του πλατάνου, το αμοργιανό, τον αρτεμώνα, τη τσαμπούνα, τη πατινάδα γάμου, το πολίτικο συρτό. Η μουσική μας είχε αποστολή, να χορέψουν οι αθρώποι. Ο Μεγάλος στιχοπλόκος Γεώργιος Μαυροματάκης – Καμαριανός -, όλη τη νύχτα ταίριαζε κοτσάκια πάνω σε μερικούς από αυτούς τους σκοπούς.

Παίζοντας συνέχεια τους ίδιους σκοπούς, που όλο και καλύτερα ακουγόταν, δεν υπήρχε δυσκολία στη ροή της δουλειάς, γιατί τα πράγματα ήταν απλά και ελεγχόμενα με αυτήν τη μερίδα ρεπερτορίου. Πάνω στον ίδιο σκοπό, άλλαζε το νόημα του στίχου, όταν σηκωνόταν και ο επόμενος χορευτής ή παρέα να χορέψει, καθότι θα άκουγε και διαφορετικές σχετικές με την παρέα μαντινάδες.

Νόμιζα και αισθανόμουν ότι τα ήξερα όλα. Αυτό ήταν, εμείς νέοι και ορεξάτοι, τους σκοπούς τους κατείχαμε, η δουλειά πήγαινε ρολόι, τη βγάζαμε νεράκι.

Με τη λεκάνη το νερό, θέλω να προσδιορίσω το μέγεθος του ρεπερτορίου - τον αριθμό των τραγουδιών - τέτοιο που του έχεις τον έλεγχο, καθότι μικρό και ευέλικτο και γνωρίζεις τα όριά του. Όπως τη λεκάνη με το νερό, που τη βλέπεις όλη μπροστά σου. Όπως το χωριουδάκι μας, που γνωρίζουμε τα σοκάκια του και τους ανθρώπους του.

Αργότερα άρχισαν να βγαίνουν και νέα τραγουδάκια – λιγαριά, εκατό καρδιές κ.α. και έπρεπε να τα μάθουμε – περάσουμε - στο ρεπερτόριο, για να τα παίξουμε στο πανηγύρι. Το ρεπερτόριο σε μέγεθος – αριθμός τραγουδιών - έγινε στέρνα – μεγάλωσε λίγο και εμείς έπρεπε να θυμούμαστε περισσότερα πράγματα και μουσικές τεχνικές λεπτομέρειες και αρχίσαμε να παίζουμε και σε άλλα χωριά του νησιού μας και σε άλλα νησάκια των Κυκλάδων, αλλά ας πούμε ότι και εδώ ακόμα τα πράγματα ήταν καλά!

Λίγο αργότερα, έπρεπε να περάσουμε στο ρεπερτόριο και διάφορα λαϊκά τραγούδια, καθότι άρχισαν να μας τα ζητάνε πάνω στο γλέντι.

Το ρεπερτόριο σε μέγεθος έγινε λίμνη και εμείς αρχίσαμε να φαντάζουμε μικροί μέσα στη λίμνη - στο μέγεθος του ρεπερτορίου, που σιγά - σιγά άρχισε να καταπίνει τη μνήμη μας. Να πάμε και στην Αθήνα να παίξουμε και στην Εύβοια και στη Θεσσαλονίκη κ.α. Παίξε το ένα, παίξε το άλλο, εισαγωγές τραγουδιών, σχήματα, ανταποκρίσεις κ.α. δυσκόλεψε η κατάσταση! 

Καθότι προχωρούσε ο καιρός και όλο μεγάλωναν οι απαιτήσεις και εμείς γινόμαστε οι μεγάλοι επαγγελματίες, να μάθουμε τώρα και ζεϊμπέκικα, σμυρναίικα, μικρασιάτικα, ρεμπέτικα κ.α.Το ρεπερτόριο σε μέγεθος μεγάλωσε και έμοιαζε με ωκεανό και εμείς σταγόνα μέσα του. Πιο να πιάσουμε, πιο να αφήσουμε, ποιο να πρωτοπαίξουμε.Δύσκολος πλέον ο έλεγχος, μεγάλες οι απαιτήσεις, όλο και περισσότερο να μελετάμε εμείς, ατελείωτες ώρες, κατάντησε μια σπαζοκεφαλιά! 

Κυνηγώντας αυτήν τη φτιαχτή τακτική του συστήματος, που διαμόρφωνε τα πράγματα σε εμπορικά και κερδοφόρα, χάθηκε η απλότητα, η χαρά εκείνη του παιξίματος, το νόημα και η ουσία του γλεντιού και πάει χάλασε η δουλειά! Όσο εμείς ανακαλύπταμε το χάος, τόσο μικρότεροι φαντάζαμε μέσα του. 

Αυτή η πορεία τελικά, με έμαθε τη σημασία των ορίων εκείνων, που διατηρούν μέσα τους την αλήθεια και την ουσία των πραγμάτων. 
                                                            Γ.Κ.Β.